Caixa

Escribepuerto 888 35

Tede coidado, se practicades a arqueoloxía acaban aparecendo vellos tesouros que che lembran cantísimos anos levas xa dando clase. Estaba de cacharreo no taller cando atopei unha caixa co rótulo CABLE PARALELO e lembrei eses primeiros anos nos que faciamos control de dispositivos programando directamente o porto paralelo, sen controladora.

Dende o contorno de programación MSWLogo, era posible activar e desactivar 8 pines de datos e con iso, os actuadores conectados a eles. Normalmente entregaba a cada grupo un cable paralelo sen conector nun dos extremos, polo que a primeiro que tiñan que facer era identificar cada un dos cables realizando unha proba de continuidade co polímetro.

A imaxe é dun proxecto do curso 2005-06, a primeira vez que tiven a oportunidade de dar clase en 4º de ESO.

Control programado con MSWinLogo

Tomando medidas XX: Odómetro

Un odómetro é un instrumento de medida que na súa versión máis simple, está formado por unha roda e un soporte. O seu funcionamento baséase na relación existente entre o radio e o perímetro dunha circunferencia, e permite determinar unha distancia sen máis que contar o número de voltas que dá a roda. Por suposto, existen modelos moito máis complexos nos que a conta se realiza de forma automática e cunha elevada precisión.

As aplicacións deste invento que adoita atribuírse a Arquímedes son diversas, por exemplo, nos velocímetros dos vehículos. Hoxe atopei unha versión portable en KickStarter que me parece un bo exemplo de deseño e funcionalidade:

Sóbranche 10 minutos ao final de clase?

Que facemos neses minutos que quedan antes de que toque o timbre? Aquí van 10 propostas:

  1. Dispón dunha área de xogos onde engadir elementos que estean relacionados coa materia, e tamén os que o alumnado vaia propoñendo. Uns minutos de xogo relaxado poden ser un gran incentivo á hora de realizar as tarefas propostas para a sesión.
  2. Ten sempre no taller diferentes montaxes listas para mostrar: circuítos pneumáticos, circuítos electrónicos, robots programados, mecanismos,… Non importa que sexan relativos a contidos doutro nivel porque non se trata de explicalos en profundidade, só de mostrar o seu funcionamento e fomentar as preguntas por parte do alumnado. Tamén podes empregar proxectos de cursos anteriores.
  3. Aproveita para falar co alumnado e recoller as súas suxestións, propostas de mellora, peticións,… É moi importante implicalos na toma de decisións: organización das sesións da semana, elección de proxectos, realización de prácticas,…
  4. Repasa para todo o grupo esas operacións básicas sobre as que tes que volver unha e outra vez: cambiar o pelo a unha segueta, cambiar a broca do trade, suxeitar unha peza cun sarxento, marcar unha peza de madeira a escuadro,…
  5. Repasa o nome das diferentes ferramentas que tes nos paneis do taller (a ser posible, en varias linguas) explicando para que serve cada unha delas e como se usa.
  6. Introduce ferramentas de uso menos frecuente: cepillo de carpinteiro, calibre, botador, ingletadora,…
  7. Explica por que a pistola termoencoladora debe deixarse sempre de pé, apoiada sobre o estribo, e que sucede cando se deixa tumbada. Cando unha pistola termoencoladora se estropea, aproveito para abrila e mostrar toda a cola que hai fóra da cámara de fundición.
  8. Realiza unha pequena práctica de corte e dobrado de cartón con coitela. Podes facer esta actividade con todo o grupo ou dispoñer varias prácticas pequenas para realizar en paralelo.
  9. Insiste nas normas de seguridade do taller. Estas poden estar á vista dentro da aula para referirnos a elas de forma rápida cando sexan incumpridas.
  10. Utiliza os obxectos do taller e os proxectos de cursos anteriores para facer exercicios de despece e de representación mediante vistas.

Antares

Aproveita as noites de verán para observar o ceo! Podes utilizar Stellarium para preparar a túa observación durante o día e posteriormente localizar os obxectos.

Na imaxe vemos Saturno e Escorpio. No corazón do escorpión destaca Antares, o rival de Marte (Ares). Esta superxigante vermella atópase a uns 550 anos luz, o que significa que a luz que nos chega dela comezou a súa viaxe aproximadamente a mediados do século XV.

Luz

Cada punto da superficie dunha piscina está reflectindo a luz do sol cun ángulo diferente. Todos eses feixes de luz atravesan dúas ventás rectangulares, proxectando imaxes idénticas que se superpoñen desprazadas entre si. Esa superposición varía en cada instante.

O vídeo recolle a velocidade real do fenómeno.

Aprendendo do revés

Nun momento no que as pedagoxías alternativas gañan relevancia, gustaríame revisar estes tres últimos anos de traballo dentro do modelo de falsa clase do revés. Contextualización: cada alumno dispón dun portátil para uso individual nunha aula taller dotada de smartboard e wifi. O intercambio de información ten lugar dentro da plataforma educativa Google Classroom.

Comezo a clase comentando o plan para esa sesión e introducindo os contidos que son novos ese día. A continuación presento os recursos que o alumnado pode consultar, e finalmente propoño as actividades que deben ser realizadas. Esta parte introdutoria nunca supera os 15 minutos.

A maioría do alumnado é quen de desenvolver o seu traballo de forma autónoma, consultándome puntualmente dúbidas que non pode resolver cos materiais de consulta, ou facendo apoios entre iguais, pois sempre traballan coas mesas agrupadas. Mentres, eu superviso o traballo de todos movéndome de forma continuada polo taller, e dispoño de máis tempo para o alumnado que presenta máis dificultades.

Una vez rematadas as tarefas do día, poden revisar tarefas de días anteriores para mellorar as súas calificacións. Finalmente, dispoñen dunha área lúdica, a Área de Xogos, que recompila diferentes xogos relacionados con contidos da materia.

Estas son algunhas das conclusións ás que cheguei despois destes tres anos:

  • A organización de tempos e espazos facilita que o alumnado sexa o protagonista da súa propia aprendizaxe, conseguindo así que a súa implicación sexa extraordinaria.
  • A maioría do alumnado obtén a máxima calificación na realización das actividades porque se trata de tarefas asequibles que poden ser realizadas durante unha única sesión, e revisadas e melloradas en sesións posteriores. É máis fácil abordar dúas actividades simples que unha de maior duración e complexidade.
  • Mentres realizan as actividades recompilan imaxes, páxinas, vídeos,… que utilizarán como material de consulta para resolver os exercicios do exame da unidade. O simple feito de dispoñer dun ordenador para a realización da proba, non garante un bo resultado, pois eles mesmos poden comprobar que o tempo é un factor limitante e resulta imprescindible un bo aproveitamento das sesións previas.
  • A área de xogos é un elemento motivador que aporta contido e premia un bo aproveitamento do tempo. O alumnado con frecuencia fai propostas para incorporar novos elementos a este espazo.
  • Debo revisar, corrixir e puntuar cada unha das actividades antes de que teña lugar a seguinte sesión, polo que necesito planificar moi ben a miña docencia para manter o meu compromiso. Isto pode conseguirse alternando con sesións máis prácticas nas que o alumnado desenvolve proxectos en grupo.
  • En xeral, o alumnado desfruta das clases e eu tamén. Hai ocasións nas que eles e eu nos sorprendemos do rápido que pasou o tempo cando soa o timbre. E iso é emocionante.

Timelapse con VirtualDub

Un timelapse é unha secuencia de vídeo que se reproduce a unha velocidade superior á que foi rexistrada, a fin de poder condensar nun pequeno espazo de tempo acontecementos que tiveron unha duración maior. Pode realizarse simplemente acelerando o vídeo gravado ou ben a partir dunha montaxe de fotografías tomadas a pequenos intervalos.

O seguinte exemplo está realizado con VirtualDub a partir de 300 imaxes tomadas ao longo de unha hora e media.

Día da Muller e a Nena na Ciencia

Fai unha proba. Busca imaxes co texto “xoguetes para nenos” (toys for boys) e “xoguetes para nenas “(toys for girls). Vehículos, ferramentas, xogos de construción, bonecos articulados, robots,… para eles, e casiñas, bonecas, cociñas, toucadores, carriños de bebé, kits de maquillaxe… para elas.

As profesoras que traballamos en Ciencia e Tecnoloxía temos unha dobre responsabilidade de cara ás nosas alumnas. Ademais de acompañalas na súa aprendizaxe, debemos facerlles chegar a mensaxe de que esas áreas que dende a primeira infancia semellan estar reservadas para os chicos, tamén nos pertencen a todas nós.

Deixo un vídeo (subtitulado) que me chegou a través doutra profe, a miña amiga Goretti:

Semáforos no chan

Todos deberiamos gardar o móbil no peto cando camiñamos polas rúas, e aproveitar os nosos desprazamentos para desconectarnos dos dispositivos e conectarnos coa xente e os lugares. A realidade é que nin sequera andando despegamos os ollos das pantallas, e iso afecta á nosa seguridade como peóns.

Dende Australia propoñen unha solución que consiste en instalar dispositivos que funcionan como semáforos no chan, proporcionando ás persoas información para cruzar as rúas de maneira segura.

Visto en wwwhat’s new.

OSHWDem 2016

Xa está anunciado o OSHWDem 2016. Terá lugar o 5 de novembro na Domus de Coruña. Prepara o teu robot para as competicións de robótica, participa nos talleres, visita a exposición de proxectos,…

Se queres saber máis, fai clic aquí.

Esa estraña nube no ceo

Viches algunha vez a Vía Láctea? É probable que non. Calcúlase que un 80% da poboación mundial non pode ver a nosa galaxia debido á contaminación lumínica.

No ano 1994 a cidade de Los Ángeles sufriu un apagón importantísimo a consecuencia dun terremoto. As chamadas de emerxencia comezaron a sucederse, pois no ceo había unha estraña nube prateada e a xente quería saber que era e se tiña relación co terremoto. Moitos dos habitantes estaban contemplando a Vía Láctea por primeira vez!