Sobrevoando Marte

Imaxinade que puidésedes sobrevoar Marte  a pouca distancia da súa superficie… Veriades algo moi semellante a este vídeo que acaba de enviarme o meu amigo Salva e que está xerado usando datos reais tomados pola cámara HIRISE a bordo do Mars Reconnaissance Orbiter. Impresionante, verdade?

Non tiredes nada!!!

O cargador dun móbil vello é unha fonte de tensión, o pau dun chupa pódese utilizar para conectar unha engrenaxe co eixo dun motor, o taṕon dunha botella de leite pode ser unha boa roda e o vaso de vidro dun iogur pode empregarse para construír unha lámpada de incandescencia.

Para que os alumnos saiban que todo o material do taller se reutiliza, o último que facemos cando o curso está para rematar é desmontar os proxectos con eles para recuperar todos os compoñentes. Sempre gardamos proxecto algún para amosallelo aos alumnos dos cursos seguintes, pero a filosofía do taller de Tecno é reutilizar.compoñentes

Este curso pasado foi complicado no departamento e Xuño chegou “antes do que agardabamos” polo que non puidemos facer este exercicio cos alumnos.

Hoxe comecei a desmontar proxectos e este era o aspecto que tiña unha das mesas do taller nun momento. E podo asegurarvos que é só unha pequena parte! Ademais, logo de desmontar vén o de clasificar para poñer cada cousa no seu sitio.

Non pensedes que me queixo, pásoo xenial cun desaparafusador na man 🙂

PICAXE: primeiras probas en vídeo

Este curso creo que vou ter docencia en 4º e por primeira vez traballarei con PICAXE. Ate agora sempre fixera control programado a través do porto paralelo dun ordenador, activando e desactivando pines directamente, o que nos permitía o control de dispositivos.

Así construímos un autobús cabledirixido ou un sistema de semáforos, pero cada vez hai menos ordenadores con porto paralelo e tamén con W98, que é o que se precisa para poder controlar o porto con MSWLogo sen ter que parchear.

PICAXE ten moitísimas vantaxes e unha delas é o baixo custo, polo que partindo de cero, mercamos un kit para facer as primeiras probas na casa. Acabo de subir á canle de YouTube unha delas na que se controla a frecuencia de emisión dun altofalante (dun xoguete caseiro que pasou a mellor vida) cun divisor de tensión constituído por LDR.

Ver  vídeo.

Maxia e neurociencia

Como fan os magos e ilusionistas para conseguir que vexamos o que eles queiran?

Por que as ras soamente poden ver as moscas cando se moven e nós podemos ver obxectos estáticos?

Hai pouco un dos habituais de amazings recomendaba un capitulo en particular do sempre interesante programa Redes dirixido e presentado por Eduard Punset e que vos recomendo que vexades.

Eduard Punset, a neurocientífica Susana Martínez-Conde (do Laboratorio de Neurociencia Visual do Instituto Neurolóxico Barrows, en Phoenix (Arizona)) e o mago Miguel Ángel Gea fálannos de como percibimos un sinxelo truco de maxia a nivel neuronal. Vou recompilar algunha da información que se ofrece na reportaxe pero a miña recomendación é que non vos perdades o vídeo.

tophat0006

  • Atención endóxena: normalmente é voluntaria e consiste en orientar a nosa atención a procesos internos, tales como pensar se alguén leva o reloxo na man dereita ou esquerda.
  • Atención esóxena: normalmente é involuntaria e adoita ser o resultado dun estímulo externo como por exemplo un ruído.
  • Cegueira de cambio: podemos recibir un estímulo correctamente e con todo non percibir un cambio moi grande porque non se lle presta atención, e isto sucede porque outros estímulos máis potentes captan a nosa atención sensorial. Por exemplo un movemento amplo deixará nun segundo plano un movemento pequeno pero que debería ser observable noutras circunstancias.
  • Cegueira por desatención: créase un foco de atencion que fai que o noso cerebro inhiba todo o demais. Non o credes? Botádelle un ollo ao vídeo do que falan durante o programa. Aquí tedes a ligazón.
  • Distracción mental: trátase de estimular a atención endóxena incitando a que o espectador realice procesos internos. Os magos adoitan empregar este tipo de manobras conxuntamente coa atención esóxena, conseguindo que “deixemos de mirar” sen saber cando o fixemos.
  • Atención conxunta: prestamos atención a sucesos aos que cremos que outras persoas prestan atención.

Temos que partir da base de que o cerebro non “ve” todo o que percibimos a través da retina e que por tanto non vai procesar conscientemente toda a información que lle chegue. Agora xa coñecedes moitos dos trucos dos que se valen magos e ilusionistas para sorprendernos e ademais coñecedes a explicación neuronal que hai detrás. Pero que teñen que ver as ras en todo isto?

Os humanos e os primates somos os únicos animais que podemos percibir o estático, é dicir, o que non se move. Como? A partir de movementos oculares de moi pequena amplitude que se realizan a razón de 60 oscilacións nun segundo. Son as chamadas microsacadas as que convirten en móbil o que está quieto. É por iso que unha mosca que non se move nunca será capturada por unha ra, pois ao non ser capaz de detectar o movemento, non a ve.

Cal é a finalidade das microsacadas? Que os estímulos cheguen de forma contínua ao cerebro, evitando así o que os neurólogos chaman a adaptación neuronal (as neuronas que non reciben estímulos pasan a estar inactivas).

Apaixoante, verdade? Isto só foi un pequeno resumo do que podedes atopar neste capítulo de Redes. En serio, non vos perdades o vídeo porque ademais aprenderedes algún que outro truco de maxia co que impresionar aos colegas e veredes como existen magos (pick pockets) que se adican a limpar os petos dos inxénuos colaboradores que se prestan a botar unha man durante o espectáculo.

James Randi nas charlas do TED

James Randi é un ilusionista que nos anos 70 desafiou publicamente a Uri Geller e actualmente ofrece, a través da súa fundación educativa, un premio dun millón de dólares a calquera persoa que sexa capaz de demostrar cualidades paranormais en condicións controladas. Os anos pasan e o premio segue sen ter dono.

Nesta charla do TED que tamén atoparedes subtitulada en multitude de idiomas, James Randi non deixa monicreque con cabeza á hora de falar dos fraudes psíquicos. Non ten desperdicio!


Ver vídeo


(NOTA DA EDITORA: segue a haber problemas ao subir e incrustar vídeos pero aquí tedes a ligazón)

A chuvia de estrelas das Perseidas

A interesantísima colaboración de hoxe é un luxo. Vén asinada por Salva Bará, profesor do departamento de Física Aplicada da USC e responsable da iniciativa Astronomía na beirarrúa (podedes seguilos en Facebook). Moitísimas grazas!!!

Se mirades o ceo estas noites seguramente veredes unha chea de estrelas fugaces (ou meteoros, que tamén se chaman así). É a chuvia de estrelas das Perseidas, ou “Bágoas de San Lourenzo”. As mellores noites son as do 12 e 13 de agosto. Non necesitas ningún aparello  especial para velas. Ponte roupa de abrigo, bótate nunha tumbona e desfruta vendo o ceo de verán.  E cando menos o esperes… zas! Algo  semellante a unha estrela aparece de súpeto, móvese rapidamente polo ceo e desaparece. Hai quen di que se pode pedir un desexo e que  seguramente se cumpre. Non todo o mundo cre niso, pero o que sí sabemos é que en realidade non son estrelas. Son pedriñas, chamadas  meteoroides, a maioría delas do tamaño dun grao de arroz ou de millo, que andan polo espazo e entran na atmósfera da Terra con velocidades incriblemente grandes: uns 60 quilómetros por segundo. Si, por segundo! Iso veñen sendo máis de 200.000 quilómetros por hora! Ao rozar co aire a tan grande velocidade os meteoroides quecen, póñense incandescentes e emiten luz: así se forma unha estrela fugaz.

perseidas

Vídeo das Perseidas (Nota da editora: agora mesmo hai problemas para incrustar vídeos de YouTube e tamén para facelo desde a biblioteca de medios en diferentes formatos, así que vos deixo unha ligazón).

A maioría delas desfanse pronto, despois de percorrer un anaco de ceo. Porén, hainas que brillan máis do normal e deixan no aire unha estela que permanece un tempo. E algunhas son dun tamaño máis grande, brillan moito, deixan unha grande estela e mesmo poden facer un son como de treboada: esas chámanse bólidos. Os anacos dun bólido poden chegar a caer ao chan: son os meteoritos,  pedras interesantísimas porque son minerais que veñen directamente do espazo exterior. Os meteoritos axúdannos a coñecer mellor como se formou o Sistema Solar, incluíndo a Terra e nós mesmos. Se atopas algún, avísanos!

Para saber máis:
http://www.spmn.uji.es/ESP/presentacion.html
http://www.spmn.uji.es/ESP/activ1.html

Astronomía de baixo custo

Aproveitade as fermosísimas noites de verán con ceos cheos de estrelas para practicar a astrofotografía. Non é necesario ter un telescopio, chega cuns prismáticos, un trípode, unha cámara de fotos dixital e algo de paciencia.

Na imaxe podedes ver unha foto que saquei  posicionando manualmente a cámara dun teléfono móbil no ocular duns prismáticos montados nun trípode.

lua

E se queredes saber como se fabrican uns prismáticos, botádelle un ollo ao vídeo que vén a continuación.

Novos vídeos na canle

Estes días estou aproveitando para subir vídeos de proxectos e prácticas á canle de youtube deste blog. Seguro que vos apetece ver, por exemplo, como se controla a porta dun garaxe a través do porto paralelo dun ordenador, o funcionamento dunha lámpada de incandescencia caseira, un pegatortas en movemento ou un sistema de semáforos para controlar o tráfico nun cruce.

Viaxe no tempo

O tema das viaxes no tempo non é algo novo e tampouco o é a súa presencia no cine. O tempo nas súas mans, que foi a tradución dada á película do ano 1960 The Time Machine, é probablemente unha das máis representativas:

Recentemente, a serie The Big Bang Theory homenaxeou esta película no capítulo 14 da primeira temporada “The Nerdvana Annihilation”. Encántame esta serie e aínda que levo rido moito con ela, creo que esta escena ten o récord 🙂 Non vos perdades a Sheldon e os seus colegas!

<object width=”443″ height=”357″><param name=”movie” value=”http://www.youtube.com/v/2aVS0XlcN04&amp;hl=en_US&amp;fs=1?rel=0&amp;color1=0x2b405b&amp;color2=0x6b8ab6″></param><param name=”allowFullScreen” value=”true”></param><param name=”allowscriptaccess” value=”always”></param><embed src=”http://www.youtube.com/v/2aVS0XlcN04&amp;hl=en_US&amp;fs=1?rel=0&amp;color1=0x2b405b&amp;color2=0x6b8ab6″ type=”application/x-shockwave-flash” allowscriptaccess=”always” allowfullscreen=”true” width=”443″ height=”357″></embed></object>

A retroalimentación e os Beatles

Desde o punto de vista da realimentación, os sistemas de control clasifícanse en sistemas en lazo aberto e en lazo pechado. Nos sistemas de control en lazo pechado, mostréase a saída para comparala cun sinal de referencia e facer as modificacións que permitan minimizar a diferencia entre ambas, de maneira que é posible facer un axuste progresivo do sinal de saída. Pero o fenómeno da realimentación, retroalimentación ou feedback non só está presente nos sistemas de control e non sempre ten resultados tan positivos.

Seguro que todos tivestes a ocasión de escoitar o desagradable chío que se produce ao achegar un micrófono a un altofalante ou a un amplificador. Sucede que o son recollido polo micrófono, e amplificado e emitido polo altofalante, é de novo recollido polo micrófono e amplificado e emitido polo altofalante, chegando así ao que denominamos acople.

De todas formas, o acople que se produce no caso das ondas sonoras tamén pode ser aproveitado para facer música. Mentres ninguén diga o contrario, parece ser que os Beatles foron os primeiros en empregar este efecto nunha canción e moitos os que decidiron incorporalo posteriormente. Corría o ano 1964 cando os catro de Liverpool estaban gravando I Feel Fine e descubriron accidentalmente este son ao apoiar unha guitarra no chan. Un gran comezo para unha gran canción que podedes ver no seguinte vídeo:

O meu primeiro ordenador

No mes de Abril Jorge Gómez, profesor de tecnoloxía en Compostela, publicaba no seu blog unha entrada onde nos relataba as características do seu primeiro ordenador, un Commodore 64. Lembro que cando o lin entón pensei en realizar o mesmo exercicio de nostalxia…

A principios dos anos 80 o ordenador doméstico máis vendido era o Spectrum, e por tanto tamén o que ofrecía máis posibilidades á hora de conseguir e intercambiar xogos. Meus irmáns e eu nos puxeramos de acordo para pedilo por Reis ate que coñecimos os MSX, un estándar que aseguraba a compatibilidade mesmo entre ordenadores de diferentes marcas. Así foi como escollimos o Hit Bit de Sony.

hit bit sony

Mercámolo nunha tenda distribuidora de Sony que xa non existe e custou arredor de 60000 pesetas (uns 360 €) que era moito diñeiro naquel momento. Cando chegabas a casa e abrías a caixa, o único que atopabas era o que podedes ver na imaxe: un teclado con dúas fendas de entrada para cartuchos de memoria e 16 KB de memoria RAM. Xa vedes, nin rato nin monitor, había que conectalo ao televisor cun cable coaxial.

Algúns modelos doutras marcas incorporaban un reprodutor de cintas magnéticas que permitía cargar información no equipo e tamén gardala, pois non había nada parecido a un disco duro.  O Hit Bit, non pero sempre podías conectarlle un radiocasete  mono que tiveras por casa.

Desde a perspectiva actual os xogos resultan moi simples, pero naqueles tempos nos parecían absolutamente xeniais.  Tiñamos tres posibilidades para conseguilos:

  1. Mercar un cartucho que podías cambiar sempre que quixeras por calquera dos que había dispoñibles na tenda onde adquirimos o ordenador.
  2. Gravar xogos nunha cinta e cargalos no ordenador coa axuda dun radiocasete e un pouco de paciencia (tardaban varios minutos).
  3. Mercar unha revista especializada e teclear por turnos as interminables liñas de código (sempre cruzabamos os dedos para que o ordenador non se apagara sen ter gravado antes nunha casete). Así foi como conseguimos, por exemplo, unha versión moi básica do Arkanoid.

O noso xogo favorito era o Athletic Land. Tamén estaban o Hero, o Nemesis ou o Penguin Adventure, pero o Athletic Land foi o que máis tempo tivemos na casa antes de cambialo finalmente na tenda.

Se queredes probar este xogo e outros, podedes botarlle un ollo a JuegoTK, que ofrece a posibilidade de xogar online. Eu xa estiven recordando tempos…

Cal foi o voso primeiro ordenador???

Os últimos vídeos deste curso

E xa por fin os últimos vídeos deste curso, os que corresponden aos proxectos de 3ºA. O que podedes ver debaixo destas liñas é o temporizador do grupo verde, deseñado e construído en pouco máis de dúas sesións porque o deseño inicial non funcionou como estaba previsto. Xa sabedes que na canle de youtube podedes atopar este vídeo e moitos máis de 3ºA, 3ºBC, 2ºC e 2ºD.

Algúns destes proxectos serán gardados para a exposición permanente que temos no taller 1 pero a maioría serán desmontados para reciclar o material o curso que vén. Se estades interesados en quedar co voso proxecto, buscádeme o día da entrega de notas para collelo no taller.

Máis vídeos de proxectos

Continúo subindo os vídeos dos proxectos rematados en 2º e 3º, así podemos ver todos os vosos traballos aínda que este ano non teñamos a tradicional exposición-concurso. O que tedes debaixo é o temporizador do grupo azul de 3ºBC. Eles tampouco conseguiron os 10 s pedidos pero si un interesante dispositivo construído en moi pouco tempo.

Na canle do Blog de Tecnoloxía atoparedes este vídeo e outros. Nos vos perdades por exemplo os temporizadores con auga!